7 Ağustos 2018

Balkanların Cenneti

Bir ülke düşünün, isminin tamlananı katliam olmuş hep. Adını duyduğumuzda aklımıza gelen cennet gibi bir yer olması değil, cehennemi yaşamış olması. Hangi ülkeden mi bahsediyorum?



Yıllardır savaşın daha doğrusu katliamın izleri silinemeyen Bosna Hersek‘ten.
Niyetim Bosna’da yaşanılanları anlatmak değil. Zaten Bosna’da yaşananlar kelimelerle nasıl ifade edilir, anlatılır bilmiyorum ama size Bosna katliamını, yaşanmış bir öyküden yola çıkarak anlatan bir kitap tavsiye edebilirim. Sinan Akyüz‘ün İncir Kuşları kitabını mutlaka okuyun. Hatta Bosna Hersek’e gitmeyi düşünüyorsanız, bu kitabı okuyup öyle gidin derim.

Bosna’da Gezilecek Yerler;
 Saraybosna; Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna’da tarihin bıraktığı iyi, kötü tüm izleri görmek mümkün. Osmanlı’nın 400 yıl hüküm sürdüğü Bosna’da çok fazla tarihi eser var ve bunların birçoğu Saraybosna’da. Fakat bu eserlerin çoğu 93 yılında yaşanan katliamda hasar görmüş ve orijinaline uygun olarak tekrar yapılmış. Saraybosna’da gezilecek yerler ise şöyle;

Başçarşı; Balkanların en büyük Türk çarşısı olan Başçarşı, başkent Saraybosna’nın kalbi niteliğinde. Başçarşı’da birçok Osmanlı eseri mevcut. Bunlardan biri Gazi Hüsrev Bey Cami. Mimar Sinan tarafından yapılan camide hala medrese eğitimi verilmekte. Bir diğer Osmanlı eseri ise Başçarşı’nın simgesi haline gelen Sebil. Halkın inanışına göre buradan su içerseniz, Bosna’ya tekrar gelirsiniz.

Kovaçi Şehitliği; Saraybosna’da ziyaret edilmesi gereken yerlerden biri de Bosna’nın ilk Cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç’in kabrinin bulunduğu şehitlik. Bosna’nın bağımsızlığını kazanmasını sağlayan Aliya İzzetbegoviç, Boşnak halkı için büyük önem arz etmekte. 

Latin Köprüsü; Bu köprü sadece bir köprü değil, dünyanın kaderinin değiştiği nokta. 1914 yılında Avusturya-Macaristan Dükü Franz Ferdinand eşi Sophie ile Saraybosna’ya bir ziyaret gerçekleştirir. Bunu haber alan Sırplar 4 kişilik bir suikast timi kurarlar ve Franz Ferdinand’ın aracının bulunduğu konvoya bombalı saldırı düzenlerler. Birçok kişi yaralansa da saldırı amacına ulaşmaz. Bombayı atan kişi de yakalanır. Tehlikenin geçtiğini düşünen konvoy sığındıkları idare binasından çıkıp, geldikleri yoldan giderler. Fakat Latin Köprüsü’nden geçerken suikast timinden bir kişi bunu fırsat bilerek Franz Ferdinand’ın bulunduğu araca ateş eder ve kurşunlardan biri Franz Ferdinand’ın boynundan geçerek eşi Sophie’ye isabet eder. Dük’ün ölümünden sonra Avusturya-Macaristan Sırbistan’a savaş ilan eder ve bu domino etkisi göstererek Rusya Avusturya-Macaristan’a, Almanya Rusya’ya, Fransa Belçika’ya, İngiltere de Almanya’ya savaş ilan eder ve 1. Dünya Savaşı başlar.

Sonsuz Ateş; 2. Dünya Savaşı’nda hayatını kaybedenler anısına yakılan ateş. İsa’nın Kalbi Katedrali’nin hemen çaprazında.

Vrele Bosne; Eğer doğa aşığıysanız, aşkınızı tazeleyebileceğiniz bir park var Saraybosna’da. Parkın girişindeki ağaçlıklı yoldan itibaren hayran kalacağınız parka uğramadan gitmeyin.

Mostar; Saraybosna’dan sonra rotanızı Mostar’a çevirip, Mostar Köprüsü’ne gelmelisiniz. Neretva Nehri üzerinde kurulu olan köprü Bosna’nın sembolü haline gelmiş. Bunun nedenlerinden biri Boşnak ve Hırvat bölgesini birbirine bağlıyor ve katliamın izlerini taşıyor olması. Osmanlı eseri olan köprü 1993 yılında Hırvat tankları tarafından yıkılmış, 1997 yılında UNESCO ve Dünya Bankası desteğiyle bir Türk firması tarafından yeniden inşa edilmiş. Günümüzde birçok spor etkinliğine ev sahipliği yapan köprünün Boşnak adetlerinde de yeri önemli. Eskiden köprüden atlayamayan erkeklere kız verilmezmiş. 

Blagaj Tekkesi; 600 yıl önce Anadolu’dan bölgeye gelen dervişler tarafından Buna Nehri’nin kenarına kurulan tekkenin diğer adı Alperenler Tekkesi. Burada ister yemek yiyebilir isterseniz Buna Nehri’nde tekneyle gezintiye çıkabilirsiniz.

Travnik; Vezirler Kenti olarak anılan Travnik, Osmanlı’dan günümüze kadar tarihi mimarisini koruyan şehirlerden biri. Bunu en iyi gözlemleyebileceğiniz yer ise Travnik kalesi. Şehri kuşbakışı seyredebileceğiniz kalede maalesef güvenlik önlemleri yeterli değil. Dikkatli olmakta yarar var.

Poçitel; Bosna’nın her şehri ayrı güzel fakat bazıları sizi kendine hayran bırakacak güzellikte. Benim için bunlardan biri Poçitel oldu. Masmavi nehrin kenarında, Osmanlı’nın taş mimarisiyle yeşilin muhteşem uyumunun olduğu bir kent Poçitel. Dik bir yamaca kurulan kentte şehirle aynı adı taşıyan Poçitel Kalesi var. Size tavsiyem Poçitel Kalesi’ne çıkarken ara sokaklardan kaybola kaybola gitmeniz. İnanın göreceğiniz yerler hafızanıza kazınacak ve kaleden seyredeceğiniz manzara da altına imzasını atacaktır.

Jajce; Bosna’nın çok fazla bilinmeyen ama UNESCO’nun güzelliğini fark edip koruması altına aldığı şehir Jajce (Yaytçe). Şehrin en belirgin özelliği göllerden ve şelalelerden oluşması. O şelalelerden biri olan Pliva Şelalesi ise dünyanın en güzel 12 şelalesi arasında. Tabii şehir bu kadar güzelse, şehre giden yollar da ayrı güzel oluyor. Mesela bu göl evi manzarası:

Srebrenitsa; 2. Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa’daki en büyük katliam olarak nitelendirilen Srebrenitsa katliamının yaşandığı, Birleşmiş Milletler’in 1993 yılında Boşnaklar için güvenli bölge ilan edip sonrasında 8 bin Boşnaklıya mezar olan şehir. Saraybosna gibi burada da katliamın, yaşanan trajedinin izlerini görmek mümkün.

Peki Bosna’da Ne Yemeli?
Boşnak mutfağı daha doğrusu Balkan mutfağı, Türk mutfağıyla hemen hemen aynı. Sadece söylemler farklı desek yeridir. Mesela onlarda böreğe “burek” deniyor. Bu burekler de bizim böreklerimiz gibi çok çeşitli ve lezzetli. En önemli özelliği ise odun ateşinde pişiyor olması. 
Başka bir benzer lezzetse köftesi. Tekirdağ köftesini andıran bu yemeğe Boşnaklar “cevapi” diyor. Köfte, yanında soğan ve kaymakla servis ediliyor.
Yemeği yedik, peki tatlı ne yiyelim derseniz bir Balkan tatlısı olan trileçeyi yemeden dönmeyin derim. 

Bosna Hakkında Bilinmesi Gerekenler;
Vize almadan gidebileceğiniz ülkeler arasında olan Bosna Hersek ekonomik olarak da çok uygun. Döviz kuru değerinde para birimlerinin (Bosna Hersek Markı) TL’den düşük olması bunu daha da uygun hale getiriyor.  Şehir içi ulaşım konusunda da zorlanmayacağınız Bosna’da otobüs ve tramvay seçenekleri mevcut. Eğer şehirlerarası yolculuk edecekseniz benim size tavsiyem imkanınız varsa araba kiralayın. Yoksa şehirlerarası tren ve otobüs seferleri var. Bunları da tercih edebilirsiniz. 

Bir sonraki yazıda görüşmek dileğiyle,

Hilal Kulüp

Sınır Dışı , , , ,

Lütfen Yorum Yapınız

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir